Pamięć robocza to system, który pozwala przez krótką chwilę utrzymać w umyśle to, czego właśnie potrzebujemy: numer telefonu, fragment zdania, obrazek. Kłopot w tym, że starsze treści potrafią zakłócać przetwarzanie nowych — jest to tzw. interferencja proaktywna, czyli „wpychanie się” poprzedniej informacji przed nową. Autorzy pracy postawili proste pytanie: czy da się temu zapobiec, jeśli na moment świadomie pozbędziemy się zbędnej treści ze sfery mentalnej? Aby to zbadać, w serii eksperymentów poprosili dorosłych, by wykonywali zadania pamięciowe z krótkimi sekwencjami bodźców i — w zależności od instrukcji — albo dalej „trzymali w głowie” wcześniejszy element, albo go aktywnie tłumili. Następnie sprawdzali, jak dobrze badani tworzą kolejne skojarzenia i przypominają je sobie po pewnym czasie.
Wynik okazał się jednoznaczny: tłumienie niepotrzebnej treści przed pojawieniem się kolejnej pomagało zbudować trwalszą pamięć nowych par skojarzeń. Innymi słowy, krótka, intencjonalna pauza na oczyszczenie pamięci roboczej zmniejszała zakłócenia w procesie przetwarzania myśli i ułatwiała utrwalanie kolejnych informacji. Utrzymywanie poprzedniej treści nie dawało takiej korzyści, bo stara informacja dalej rywalizowała o uwagę. Odkrycia te są spójne z tym, co wiemy o mechanizmach uczenia: mózg tworzy skojarzenia skuteczniej, gdy nowy materiał nie funkcjonuje obok innych, niezwiązanych z nim informacji. Co ważne, nie chodzi o „kasowanie” wspomnień, tylko o krótkotrwałe odsunięcie danej treści na dalszy plan, żeby zrobić miejsce na następną.
Praktyczne wnioski są proste. Jeśli przechodzisz do nowego tematu — na wykładzie, w pracy czy podczas nauki języka — poświęć dosłownie kilka sekund, by świadomie odpuścić to, nad czym przed chwilą pracowałeś bądź pracowałaś. Pomaga w tym prosta autosugestia („tego już nie potrzebuję, skupiam się na następnym”) lub krótka przerwa wzrokowa, np. spojrzenie w neutralny punkt. Taka mikrostrategia może ułatwić budowanie nowych skojarzeń bez balastu związanego z przetwarzaniem poprzednich treści. Oczywiście, jeżeli chcesz zapamiętać element A, nie wypieraj go ze swojej pamięci tuż przed elementem B — technika działa wtedy, gdy A jest rzeczywiście zbędne. Badanie to daje solidną, eksperymentalną podstawę dla tego rodzaju higieny poznawczej i pokazuje, że świadome zarządzanie pamięcią roboczą realnie wpływa na to, jak powstają wspomnienia długotrwałe.
