Stwardnienie rozsiane jest przewlekłą chorobą demielinizacyjną ośrodkowego układu nerwowego, w przebiegu której dochodzi do wieloogniskowego uszkodzenia tkanki nerwowej. Przyczyna choroby nie jest w pełni poznana. Obecnie wiadomo, że jest to schorzenie autoimmunologiczne, które rozwija się u osób z predyspozycjami genetycznymi i narażonych na niekorzystne czynniki środowiskowe. W najnowszym badaniu amerykańscy naukowcy z Yale postanowili zbadać mechanizmy prowadzące do dysfunkcji limfocytów regulatorowych T (Treg) w stwardnieniu rozsianym, koncentrując się na wpływie czynników genetycznych i środowiskowych. Wyniki okazały się zaskakujące – wysokie spożycie soli prowadzi do nadekspresji genu PRDM1-S, co powoduje dysfunkcję limfocytów T regulatorowych.
Badanie stanowi kontynuację wcześniejszych prac naukowców, w których odkryli oni, że wysokie spożycie soli wywołuje stan zapalny i prowadzi do utraty funkcji limfocytów Treg. W procesie tym uczestniczy wrażliwa na sól kinaza białkowa SGK1 (z ang. serum/glucocorticoid regulated kinase 1 – kinaza białkowa 1 indukowana surowicą i glukokortykoidami).
W nowym badaniu naukowcy użyli sekwencjonowania RNA, aby porównać ekspresję genów u pacjentów ze stwardnieniem rozsianym i u osób zdrowych. Zaobserwowali, że u osób chorych dochodzi do nadekspresji genu PRDM1-S, znanego również jako BLIMP-1, który jest czynnikiem transkrypcyjnym regulującym funkcje komórek układu odpornościowego. Badacze odkryli, że PRDM1-S indukuje zwiększoną ekspresję enzymu SGK1. Prowadzi to do destabilizacji białka FOXP3, które jest kluczowe dla prawidłowego funkcjonowania komórek Treg. W rezultacie dochodzi do dysfunkcji tych komórek, która odgrywa istotną rolę w patogenezie chorób autoimmunologicznych.
“Nasze badanie ujawnia kluczowy mechanizm leżący u podstaw utraty regulacji immunologicznej w stwardnieniu rozsianym i prawdopodobnie innych chorobach autoimmunologicznych” – mówi profesor David Hafler, współautor badania i profesor neurologii na Uniwersytecie Yale.
Badanie dostarcza nowych informacji dotyczących roli genu PRDM1-S w dysfunkcji komórek Treg. Odkrycia te mogą prowadzić do opracowania leków zmniejszających jego ekspresję, co może znaleźć zastosowanie w leczeniu chorób autoimmunologicznych. Wyniki potwierdzają również rolę czynników środowiskowych w rozwoju schorzeń autoimmunologicznych. Nieprawidłowa dieta, w tym taka, która zawiera duże ilości soli, może zwiększać ryzyko wystąpienia wielu chorób przewlekłych. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) zaleca ograniczenie ilości soli do 5 gramów dziennie.
