Centrofenoksyna to otrzymywany syntetycznie związek o właściwościach nootropowych. Suplementacja skutkuje przede wszystkim regulacją gospodarki cholinergicznej. Ponadto substancja posiada wysoki potencjał antyoksydacyjny i chroni przed rozwojem wielu poważnych chorób neurodegeneracyjnych.
Centrofenoksyna funkcjonuje w literaturze naukowej, dokumentacji farmaceutycznej oraz piśmiennictwie branżowym pod wieloma nazwami. Poniżej zestawiono oficjalne oznaczenia stosowane w różnych kontekstach językowych i klasyfikacyjnych.
Centrofenoksyna to bardzo popularny związek o właściwościach nootropowych, którego pozytywne działanie potwierdzono w wielu próbach klinicznych. Jej odkrycia dokonali naukowcy z French National Scientific Research Center, gdy poszukiwali skutecznego środka terapii choroby Alzheimera oraz innych zaburzeń funkcjonowania układu nerwowego. W swoich badaniach nastawieni byli ponadto na stworzenie substancji, która będzie przeciwdziałać pojawiającym się wraz z wiekiem zaburzeniom poznawczym.
Centrofenoksyna w wielu krajach posiada status suplementu diety. Zaliczana jest do grupy preparatów cholinergicznych. Pod względem strukturalnym jest to ester dimetyloetanolaminy (DMAE) i kwasu 4-chlorofenoksyoctowego (pCPA). Pierwszy z nich jest związkiem pochodzenia naturalnego, podczas gdy drugi otrzymywany jest syntetycznie, a swoją budową przypomina hormony roślinne – auksyny.
Połączenie DMAE z pCPA jest doskonałym rozwiązaniem, dzięki któremu wielokrotnie zwiększona zostaje bioprzyswajalność dimetyloetanoloaminy. Ten ostatni związek w organizmie pełni rolę prekursora choliny, która dalej jest wykorzystywana do produkcji acetylocholiny – bardzo ważnego neuroprzekaźnika pobudzającego. Acetylocholina odpowiada przede wszystkim za tempo pracy mózgu, rozumiane jako szybkość przetwarzania informacji oraz ich łączenia z tymi zapisanymi we wspomnieniach. Działanie centrofenoksyny jest nieco odmienne od popularnych racetamów, które stymulują produkcję i uwalnianie acetylocholiny tylko w przypadku, gdy stężenie choliny znajduje się na odpowiednim poziomie. Centrofenoksyna dostarcza substratów do produkcji tego neurotransmitera i w ten sposób reguluje jego gospodarkę.
Centrofenoksyna zaliczana jest do grupy substancji nootropowych, gdyż jej suplementacja skutkuje poprawą pamięci, zdolności poznawczych oraz stabilizacją nastroju. Dodatkowo odznacza się wysokim potencjałem antyoksydacyjnym, czyli jest w stanie unieszkodliwiać wolne rodniki, a tym samym posiada właściwości neuroprotekcyjne. Jako produkt z grupy cholinergicznej, wykorzystywana jest powszechnie w profilaktyce choroby Alzheimera.
Centrofenoksyna powstała poprzez połączenie kwasu 4-chlorofenoksyoctowego z dimetyloaminoetanolem, aby zwiększyć biodostępność oraz zdolność do przekraczania bariery krew-mózg tego ostatniego związku. Otrzymany addukt jest rozpuszczalny w tłuszczach i podlega przemianom metabolicznym w wątrobie. Pomimo tego, że substancja ta od wielu lat jest przedmiotem zainteresowania naukowców i przeprowadzono już wiele prób, to mechanizm jej działania nie został do końca wyjaśniony. Pewne jest, że po przekroczeniu bariery krew-mózg zwiększa stężenie acetylocholiny w pęcherzykach synaptycznych, jednak proces w jakim efekt ten jest osiągany pozostaje kwestią spekulacji. Niektórzy naukowcy przekonują, że w mózgu centrofenoksyna rozkładana jest do specyficznego, pośredniego fosfolipidu, wykorzystywanego później w syntezie acetylocholiny. Inni z kolei twierdzą, że po przekroczeniu bariery z substancji tej powstaje cholina, która jest bezpośrednim prekursorem w syntezie neuroprzekaźnika.
Oprócz zwiększania stężenia acetylocholiny, centrofenoksyna stymuluje również aktywność ośrodkowego układu nerwowego. Według badań bowiem usprawnia ona krążenie krwi w mózgu, a tym samym pozwala na jego lepsze dotlenienie i zwiększa ilość dostarczanej do niego glukozy. Dzięki temu pozwala ona na bardziej wydajną pracę intelektualną, pobudza powstawanie śladu pamięciowego i przeciwdziała szybkiemu męczeniu się.
Suplementacja centrofenoksyny skutkuje znaczną poprawą pamięci. Jest nośnikiem choliny, czyli substratu wykorzystywanego do produkcji acetylocholiny. Rola tego neurotransmitera była wielokrotnie sprawdzana i ostatecznie udowodniono, że jego aktywność jest niezbędna do prawidłowego przebiegu procesów myślowych oraz do powstawania wspomnień.
Sondaże przeprowadzone wśród osób stosujących centrofenoksynę pokazują, że jej suplementacja zwiększa inteligencję płynną. Ankietowani potwierdzili poprawę zdolności do podejmowania trafnych decyzji, gdy nie wykorzystywali do tego zdobytej wcześniej wiedzy, a kierowali się wyłącznie wrodzonymi umiejętnościami.
Na podstawie wyników wielu badań klinicznych udowodniono, że centrofenoksyna poprawia ukrwienie mózgu, a tym samym pozwala na jego lepsze odżywienie i dotlenienie. Dzięki suplementacji możliwe jest więc stymulowanie neuronów, przez co ich praca jest bardziej wydajna. Zapewnienie dopływu składników odżywczych do każdej komórki nerwowej skutkuje łatwiejszym przyswajaniem informacji oraz większą wydajnością intelektualną.
Wielu ankietowanych potwierdziło, że po zażyciu centrofenoksyny odczuwają większy poziom energii i motywacji. W związku z tym substancję tę określono jako delikatny stymulant ośrodkowego układu nerwowego. Pomimo, że jej działanie jest łagodniejsze, a suplementacja nie wiąże się z negatywnymi objawami, to jej przyjęcie w późnych porach może skutkować zaburzeniami snu.
Naukowcy przekonują, że centrofenoksyna posiada wysoki potencjał anytoksydacyjny, dzięki czemu jest w stanie unieszkodliwiać wolne rodniki oraz ograniczać skutki ich negatywnego wpływu. W efekcie substancja ta klasyfikowana jest jako neuroprotektant, który przeciwdziała wielu chorobom neurodegenracyjnym. Wraz z wiekiem w organizmie tworzonych jest coraz więcej wolnych rodników. Neutralizujac ich działanie, centrofenoksyna spowalnia procesy starzenia się mózgu i powstawanie zaburzeń poznawczych.
Na podstawie badań wykazano ponadto, że przyjmowanie substancji przyspiesza oczyszczanie mózgu z toksyn, które gromadzą się w jego strukturach wraz z wiekiem. Chodzi tu przede wszystkim o lipofuscynę, będącą produktem ubocznym, określanym mianem markera starzenia się. Centrofenoksyna spowalnia więc proces obumierania komórek nerwowych, a tym samym zwiększa zdolności poznawcze u osób starszych.
